Momenteel is de 16e Architectuurbiënnale Venetië volop in gang. Onlangs bezocht ik de opening en was daarbij erg onder de indruk van de Vatican Chapels. Het Vaticaan pakt haar eerste deelname aan de Biënnale meteen groot aan en nodigde tien architecten - waaronder Sir Norman Foster en Eduardo Souto de Moura - uit om hedendaagse interpretaties van een kapel te ontwerpen.

Vatican Chapel - Sir Norman Foster
Vatican Chapel - Sir Norman Foster
FREESPACE
Het thema van deze architectuurbiënnale is FREESPACE. Curatoren Yvonne Farrell en Shelley McNamara van Grafton Architects (IE) riepen architecten op om binnen dit thema te komen tot ideevorming en concepten die nietszeggende of veronachtzaamde plekken transformeren tot plekken om te leven en te genieten. Plekken waar niet de macht van de markt regeert, maar waar ruimte is voor (semi)publieke ruimten voor ontmoeting en ontwikkeling.

De kapel als 'freespace' voor bezinning
De Heilige Stoel vroeg architectuurhistoricus Francesco Dal Co om de inzending voor het Vaticaan te verzorgen. Dal Co kreeg de opdracht om in zijn inzending te reflecteren op de rol die kapellen kunnen spelen in de 21e eeuw, zonder dat daar op voorhand specifieke religies of religieuze plekken aan gekoppeld zijn. Ook de vorm van de traditionele kapel werd vrijgegeven. De kapel wordt daarmee als het ware een ‘freespace’ voor bezinning, ontmoeting of om simpelweg te genieten van het gebouw als kunstwerk of als ‘venster’ op de omgeving.

Vatican Chapel - Javier Corvalán
Vatican Chapel - Javier Corvalán
Elf intrigerende kapellen met zicht op een azuurblauwe zee
Dit alles vertaalt zich in een zeer bijzondere plek om te bezoeken. Op het eilandje San Giorgio Maggiore – weg van de drukte, maar op slechts op vijf minuten varen van het San Marco – zijn elf intrigerende kapellen gerealiseerd. Bij een bezoek word je via kronkelende paadjes door een boomrijk landschap van kapel naar kapel geleid, dit alles met fraaie uitzichten op het azuurblauwe water van de lagune van Venetië.
Links: Woodland Chapel/Asplund Pavillion. Rechts: Vatican Chapel - Carla Juacaba
Links: Woodland Chapel/Asplund Pavillion. Rechts: Vatican Chapel - Carla Juacaba

Woodland Chapel vormt inspiratiebron
Een van de kapellen is de Woodland Chapel van Erik Gunnar Asplund. Dit ontwerp uit 1918 is de inspiratiebron voor het Vatican Chapels-project. Voor de tien hedendaagse ‘kapellen’ werden naast Norman Foster en Eduardo Souto de Moura de volgende architecten en ontwerpers gevraagd: Andrew Berman, Francesco Cellini, Javier Corvalán, Ricardo Flores, Eva Prats, Terunobu Fujimori, Sean Godsell, Carla Juaçaba, Francesco Magnani, Traudy Pelzel en Smiljan Radic.

The Morning Chapel

De foto’s in deze blog tonen een aantal van de ontwerpen die mij persoonlijk het meest aanspraken. Mijn favoriet was het ontwerp van Ricardo Flores en Eva Prats voor ‘The Morning Chapel’. De kapel is schitterend gelegen met uitzicht op de lagune. Het paviljoen is vrijwel gesloten aan één zijde, maar opent zich aan de andere zijde naar een deels overdekte 'binnenplaats', gevormd door de koepel in het gebouw en de omliggende bomen. Het gebouw is zo gemaakt dat 's ochtends de eerste zonnestralen door het 'oog' van het paviljoen vallen en het altaar en de binnenplaats uitlichten.

The Morning Chapel - Prats y Flores
The Morning Chapel - Prats y Flores
Illustratie lichtinval - Prats y Flores
Illustratie lichtinval - Prats y Flores
Nog te bezoeken tot 25 november
De biënnale duurt nog tot 25 november van dit jaar. De Vatican Chapels zijn ook onafhankelijk van de hoofdlocaties van de Biënnale (Giardini en Arsenale) te bezoeken. Entree is gratis. Te bereiken via veerboothalte San Giorgio. Meer informatie over de paviljoens is te vinden via o.a. Dezeen.
Vatican Chapel - Sean Godsell
Vatican Chapel exterieur en interieur - Terunobu Fujimori
Vatican Chapel exterieur en interieur - Terunobu Fujimori